Schilderen van de woning – Buitenschilderwerk. Het regelmatig schilderen van de buitenzijde van de woning is noodzakelijk. Bij goed en regelmatig schilderonderhoud blijft je dure bezit mooi en beschermd, en zal in waarde alleen maar toenemen. Bij het schilderen van de woning is een goede voorbereiding en materiaalkeuze het halve werk. Dit gaat zeker op bij het zelf schilderen of onderhouden van de buitenzijde van uw woning. Bedenk wel: ‘haastige spoed is zelden goed’ en ‘goedkoop is duurkoop’. Bezuinig dus zeker niet op tijd en kwaliteit van de verf en overige materialen. Besef dat het schilderwerk weer jaren mee moet en voldoende bescherming moet bieden aan het houtwerk op en rondom de woning.

Schilderen van de woning

Verf, lak of beits heeft buitenshuis vooral een beschermende functie, daar waar het binnenshuis wellicht vooral decoratieve waarde heeft. Hoe je jouw huis duurzaam en professioneel kunt schilderen en welke verf- en hulpmaterialen hiervoor nodig zijn, wordt stap voor stap beschreven.
Schilderen –  voorbereiding – Maak een plan

1. wat ga ik schilderen
2. hoe is de staat van het te schilderen object
3. hoe ga ik te werk
4. welk eindresultaat heb ik voor ogen
5. welke materialen en hulpmiddelen heb ik nodig om dit te bereiken
6. wanneer en hoe ga ik het uitvoeren
7. wat zijn de kosten

Schilderen – Alkydverf of Acrylverf
Allereerst is het belangrijk te weten welk type of soort verf er reeds eerder verwerkt is. Dit kan een water verdunbare acylverf, of een terpentine verdunbare alkydharsverf zijn. Over een alkydverf kan je wel een acrylverf verwerken, andersom is zeker niet aan te raden, omdat er te veel spanningsverschil tussen de lagen onderling kan ontstaan.
In het Nederlands klimaat is voor het buitenschilderwerk een acryl- of waterverdunbare afschilderverf bijna niet toe te passen. De verwerking met kwast of roller is lastiger, omdat een watergedragen verf sneller aandroogt dan een terpentine verdunbare verf, zeker in de felle zon. Ook is de luchtvochtigheid in het Nederlands klimaat vaak te hoog, wat juist weer vertragend werkt op de droging van de verf.
Ga voor je buitenschilderwerk dus uit van terpentine verdunbare alkydharsverf of beits.
Buitenschilderwerk van de woning
Het gaat hier om het buitenschilderwerk oftewel het schilderen van de buitenzijde van een woning, waarbij ik er in de navolgende beschrijving van uit ga dat de kozijnen, boeidelen, gevelbetimmering, deuren en dergelijke in hout zijn uitgevoerd, in een dekkend (gekleurd) verfsysteem.

Beoordeling van de verflagen en de hechting op de ondergrond
Alvorens te weten wat je nodig hebt, moet je weten hoe de ondergrond is. Slechte verflagen zal je eerst moeten verwijderen, alvorens verder te gaan. Dit kan met een scherpe verfkrabber als het slechts op een enkele plaats licht bladdert / onthecht, of met een verfföhn als de ondergrond over grotere oppervlaktes te slecht of te dik is. Bij vele lagen verf over elkaar kan de ene laag de elasticiteit van de andere lagen niet meer volgen, waardoor de verf onthecht. Ook moet je goed letten op verstekken / hoeken tussen liggende en staande houtverbindingen. Als de verf op deze plekken niet goed hecht, moet je ze eerst tot op het gezonde hout uitkrabben en nadien repareren.

Kwaliteit ondergrond en te gebruiken type verf
Het eindresultaat is mede afhankelijk van de kwaliteit van de ondergrond. Als je de ondergrond niet vertrouwt, of als deze tijdens de voorbereiding te vochtig of te slecht blijkt te zijn, moet je altijd een éénpotssysteem, schakelverf (= grond- en aflakverf inéén) of dekkende beits gebruiken. Deze heeft als voordeel dat de verf vochtregulerend is. Het vocht kan er wel uit, maar komt er bij een goede voorbehandeling, laagdikte en afwerking niet in. Ben je op de hoogte van de historie van de ondergrond en is deze goed, dan heb je de keuze tussen of hoogglanslak, of een éénpotssysteem. Een hoogglanslak is sterker (gaat langer mee) en geeft een mooie duurzame, bolle glans aan het schilderwerk. Nadeel is dat het werken met een hoogglans verf een afsluitend verfsysteem geeft en dus het vocht opsluit en hierdoor mede houtrot kan veroorzaken. Is de ondergrond niet voldoende droog, en breng je een hoogglanslak aan, dan gaat de verf (op termijn) bladderen. Oorzaak hiervan is het vocht dat zijn weg naar buiten zoekt.

Buitenschilderwerk benodigde materialen
Afhankelijk van de ondergrond heb je voor een goed, duurzaam en professioneel eindresultaat nodig:

1. ammoniak of rinser ( een rinser is minder agressief, maar deze reinigt ook wat minder, is daarentegen wel weer beter voor het milieu)
2. schuurpapier (gebruik voor buiten korrel 100 of 120, maar fijner kan ook als het een strakke en vlakke ondergrond betreft)
3. grondverf of primer (eventueel gemengd in de eindkleur, hetgeen de dekkracht ten goede komt))
4. vulmiddel, oftewel plamuur (voor grote gaten twee-componentenplamuur gebruiken, anders lakplamuur)
5. kit voor het afdichten van kieren en glaskanten ( gebruik een acrylaatkit, die echter wel afgeschilderd moet worden).
6. afschilderverf. Dit kan een éénpotssysteem, beits of schakleverf (grond- en aflak ineen) zijn, deze bestaat in halfglans-, of een zijdeglans. Of gebruik bij een goede, strakke ondergrond hoogglanslak.
7. terpentine om de verf eventueel licht af te dunnen en het gereedschap te reinigen
8. hulpgereedschap zoals: kwasten, plamuurmessen, schuurblokje, kitpistool en een doekje tegen het morsen.
9. klimmateriaal (zorg dat je altijd goed / gemakkelijk voor je werk staat. Dit werkt veiliger en is minder vermoeiend).

Schilderen - werk aan een gemiddelde woning
Zorg om te beginnen dat je voldoende tijd hebt om het schilderwerk uit te voeren. Bij een woning van een gemiddelde grootte en een vlotte manier van schilderen, ben je al snel een week verder voor een goed en professioneel schilderresultaat. Het is zonde van de moeite én van de tijd als je de ondergrond steeds weer opnieuw moet schoonmaken, omdat er te veel tijd tussen het aanbrengen van de verschillende verflagen zit. (vuilaanhechting, regen etc.). Een periode van goed weer is uiteraard ook welkom. Vermijd echter om in de volle zon te schilderen. Werk als het ware voor de zon uit. Bij het werken in de volle zon kan de verf gaan opbranden, omdat deze geen tijd krijgt rustig te drogen. Tevens bestaat het gevaar dat de verf te veel met terpentine wordt afgedund om de verf soepel verwerkbaar te houden.

Volgorde van uitvoering van het schilderwerk

• schoonmaken / reinigen van de ondergrond met een water-ammoniakoplossing en nadien nawassen met schoon leidingwater. Herhaal dit zonodig bij een sterk vervuilde ondergrond. Het reinigen van de ondergrond doe je vóór het schuren, anders schuur je het opliggend vuil in de schuurkrasjes en krijg je nadien problemen met de hechting van de verf. Daar waar de ondergrond nog te vet of te vuil is, zal de verf onthechten of gaan bladderen.
• schuren van de gehele ondergrond en wegkrabben of afföhnen van slechte delen
• stofvrij maken van de ondergrond
• aanbrengen van grondverf op kaalgekomen delen
• eventueel geheel overgronden. Dit is afhankelijk van de staat en de eindkleur. Als de verf verpoederd is (deze geeft af als je de ramen lapt, of er met een natte vinger over wrijft), of een hele andere kleur krijgt (van donker naar licht) is dit zeker aan te raden. Het is dan èn beter voor de hechting èn beter voor de dekking bij het aanbrengen van de volgende verflagen
• plamuren van de slechte delen. Gebruik zo min mogelijk plamuur, want dit verzwakt het verfsysteem omdat het te veel afsluit en daardoor vochtgevoeliger wordt.
• Deze handeling kan gevolgd worden door het afkitten van verstekken en de overgang van het hout naar het raam / glas, zodat hier geen vocht meer in / tussen komt.
• geplamuurde en gekitte delen opnieuw een laag grondverf geven. De plamuur is namelijk poreus en verzadig je vast enigszins door het aanbrengen van de grondverf. Acrylaatkit moet afgesloten worden van kwalijke weersinvloeden.
• twee keer afwerken in de gewenste aflak (verf)
• vóór het aanbrengen van een nieuwe verflaag schuur je iedere keer licht en maakt alles weer stofvrij

Werk altijd met minimaal twee (goede) kwasten. Eén voor de kleine en één voor de grotere oppervlakten. Goede –voor alkydverf- varkensharen kwasten nemen méér verf op, geven deze gelijkmatiger af, werken dus sneller en geven een strakker en meer streeploos resultaat.
Schilder altijd eerst moeilijk te bereiken en dieper liggende delen, vervolgens de horizontale delen en dan de vertikale delen. Wees niet te zuinig met de verf, want een te dunne verflaag geeft onvoldoende dekking / bescherming. Verdeel de verf goed en gelijkmatig en strijk het geheel –recht- door zonder de kwast -per deel dat je doorstrijkt- van de ondergrond te halen.
Alle randen waar je vanaf de buitenkant tegenaan kijkt, horen bij het buitenschilderwerk. Dus de kopse kant van een naar buiten openslaand raam hoort bij de buitenkant. Vergeet ook de boven- en onderkant van ramen, deuren en dergelijke niet; deze zijn juist vochtgevoelig en vaak matig onderhouden.
Voor aanvulllende informatie over de opbouw van een verfsysteem of het gebruik van de benodigde materialen is het artikel Schilderen of beitsen van nieuw hout wellicht een mooie aanvulling.
Kortom: met een goede planning, de nodige aandacht, voldoende tijd en een goede materiaalkeuze kan de woning er weer jaren tegen en krijg je een bevredigend eindresultaat.

Schilderen van een houten ondergrond binnen in de woning
Bij het schilderen in de woning is de manier van voorbehandelen en de wijze van werken in feite gelijk aan de wijze van werken aan de buitenzijden van de woning. In de woning worden er hooguit minder eisen gesteld aan de (buiten)duurzaamheid van de verf of beits. Ook heb je binnenshuis een grotere keuzevrijheid waar het je kleurkeuze betreft, omdat er geen welstandscomissie is, of buren zijn die mede de kleur bepalen.
Tip voor de wintermaanden: Schilder de keuken!

Gerelateerde artikelen:
Deuren schilderen, lakken of beitsen
Kwaliteit professionele verven versus A-merken
Schilderen of beitsen van nieuw hout
Volgorde bij schilderen van ramen, deuren en kozijnen
Oudhollandse en monumentale verfkleuren
Verklaring / uitleg van vele schilderstermen
Alle artikelen op alfabet

Bronnen en/of referenties:

Mobiele Verf Service